Son günlerde kulağımıza garip duyumlar geliyor. Sorun şöyle özetlenebilir: Bakanlık sinemada gösterime giremeyen filmlere verdiği yapım desteğini faiziyle geri istiyor!..
Meclise sunulan yeni taslak kanunda böyle bir ifade ne yazık ki var. Ancak şu anda geçerli olan 5224 sayılı destekleme kanununda böyle bir hüküm yok. Mevcut kanundaki hüküm "yapımın gösterime girmemesi veya tarihinin tespit edilememesi halinde, en geç desteğin yapıldığı yılı takip eden takvim yılı sonu itibarıyla gösterime girmiş sayılır." şeklinde.Diğer bir deyişle filmin gösterime girmesi "filmi ticari faaliyete koyma" olarak kabul ediliyor ve geri ödemenin başlatılması için bir yeşil ışık yakıyor.
Bildiğimiz hiçbir sinema fonu ticari gösterime girmeyen filmlere verdiği destek tutarının tamamını geri talep etmiyor. Yapımı gerçekleşmiş, post prodüksiyonu tamamlanmış, ve hatta belli festivallerde gösterilmiş bir filme "sen ticari gösterime girmedin, ver benim bütün paramı geriye" demek mantıkla açıklanması zor bir durum. Vizyona giremedi diye bakanlık dışında filme destek olan diğer fonların ve yatırımcıların da aynısını yaptığını düşünsenize! En yakın örnek olarak üyesi olduğumuz Eurimages sadece "son taksit" ödemesini desteklenen filmin tüm ortak yapımcı ülkelerde gösterime girmesi şartına bağlanmış.
Bizdeki bu dert ilk filmini yapan ve yapımcısı olmayan filmlerin başına gelmesi muhtemel bir durum. Kanımızca doğru olan yöntem bakanlığın bu filmlere verdiği parayı geri istemek yerine filmlerin vizyona girebilmesi için ek destekler vermesi. Ayrıca filmlerin vizyona girme tarihi konusundaki sürenin daha uzun tutulması.
Uzatma Dakikaları'na göre ulusal festivallerin yarışma bölümlerinde gösterilen filmler "sinemada gösterim" şartını teknik olarak gerçekleştirmiş olmaktadır. Festivallerde bilet satılması sebebiyle bunun ticari bir etkinlik olduğunu kabul edebiliriz. Festivalciler biraz kızacak belki ama ulusal yarışma filmlerinin yapımcısına bir gösterim bedeli ödenmesi durumunda (yabancı filmlere ödendiği kadar olmasa da olur), bu gelirin bir nevi sinema gösterim bedeli olarak değerlendirilebileceğini ve bakanlık nezdinde yaşanan sorunları aşmakta bir maddi karine teşkil edeceğini düşünüyoruz.
Ticari gösterime girme sorunlarının daha da artacağı aşikar. 2013 yılı için acaba Kültür Bakanlığı filmlerin seyirciyle buluşabilmesine yönelik ne gibi çalışmalar yürütüyor? Örneğin 2013 yılı bütçesinde bu konuya ne kadar kaynak ayrıldı? Bunlar sektörde herkesin merak ettiği sorular. Cevaplarını da yakında hep birlikte göreceğiz.
